Gemeentes en OCMW’s proberen daklozen te weren – Apache

 

Een dakloze die moet bewijzen dat de brug waaronder hij slaapt al enkele maanden zijn thuis is, of een sociaal assistent die ’s nachts in het park een aanwezigheidslijst invult. Het zijn geen fictieve voorbeelden. Daklozen moeten een postadres hebben om bepaalde zaken te kunnen regelen, maar hebben het erg moeilijk om zo’n adres te bekomen. Manuel Chiguero, spreekbuis voor daklozen, spreekt van een besparingsmaatregel, “want wie een postadres krijgt, heeft misschien ook recht op een leefloon.”

Daklozen hebben een referentieadres nodig om post te ontvangen, een nieuwe identiteitskaart aan te vragen, een uitkering te ontvangen of te stemmen. Wie geen woonplaats heeft, kan een postadres opgeven bij vrienden of familie, maar daklozen hebben vaak juist een erg beperkte sociale kring. Bovendien hebben vrienden en familieleden angst voor problemen met bijvoorbeeld schuldeisers, ook al kan een deurwaarder niet aankloppen bij zo’n referentieadres. Daarom zijn daklozen vaak aangewezen op het OCMW.

Extra voorwaarden

OCMW’s maken het voor daklozen vaak extra moeilijk. Dat blijkt uit een recent rapport van Netwerk Tegen Armoede. De meest recente gegevens dateren van 2010. Toen kende 75% van de kleine OCMW’s, 65% van de middelgrote en de helft van de grote OCMW’s zelden tot nooit referentieadressen toe.

“Een aantal OCMW’s legt extra voorwaarden op die niet in de regelgeving staan”, weet Arne Proesmans van Netwerk Tegen Armoede. “Wij zien ook dat sommige OCMW’s en gemeenten strikter zijn dan wat de regelgeving voorschrijft. Zo zijn er vaak onnodige discussies over of de dakloze al dan niet op het grondgebied verblijft, of over een te hoog inkomen. We zien zeer grote verschillen tussen gemeenten en OCMW’s, maar naar de redenen daarvoor hebben we meestal het raden.”

Zeker is dat de regelgeving voor veel discussie zorgt. Soms is ze ook gewoon slecht gekend, zoals in kleinere gemeenten, die er maar een paar keer per jaar mee te maken hebben.

Foto: Flickr / (c) FaceMePLS

(Foto: Flickr CC © FaceMePLS)

Politieke keuze

Daarnaast zijn er ook OCMW’s en gemeenten die de wet bewust negeren en geen referentieadressen toekennen. Of ze dat doen vanuit politieke motieven weet de armoedeorganisatie niet. “Maar het politieke discours tegenover daklozen bij sommige lokale besturen, gecombineerd met het beperkte cijfermateriaal waaruit blijkt dat sommige OCMW’s zelden of nooit een referentieadres toekennen, doet toch vermoeden dat er in een aantal gemeenten meer aan de hand is”, staat te lezen in het rapport.

Over welke gemeenten en OCMW’s het gaat, wil de organisatie niet kwijt. Apache ging op zoek naar recente cijfers van het aantal referentieadressen voor daklozen per gemeente, maar konden die niet verkrijgen via armoedeorganisaties of de overheid. De Vlaamse Vereniging van Steden en Gemeenten (VVSG) heeft geen weet van Vlaamse gemeenten die referentieadressen bewust niet toekennen. Nochtans spreekt het rapport van Netwerk Tegen Armoede over situaties in zowel Vlaanderen als Wallonië.

“In een aantal concrete gevallen hebben we de indruk dat binnen het OCMW of de gemeente van bovenaf richtlijnen zijn meegegeven om de regelgeving veel strikter dan wettelijk mag of zelfs helemaal niet toe te passen. Maar echt hard kunnen we dat niet maken, want we baseren ons op getuigenissen van daklozen en hulpverleners”, wil Proesmans nog kwijt.

Leefloon

OCMW’s zijn bang voor een aanzuigeffect. Als een dakloze een referentieadres ‘krijgt’, zou hij ook weleens met andere kwesties bij hen kunnen afkomen. Maar dat is volgens Nathalie Debast van de VVSG net de bedoeling. Een referentieadres geven aan een dakloze geeft meteen de mogelijkheid om het vertrouwen te winnen en een hulptraject op te starten.

Manuel Chiguero: “Dat OCMW’s moeilijk doen om referentieadressen toe te kennen is een besparingsmethode van de overheid. Wie een referentieadres krijgt bij een OCMW heeft misschien ook recht op een leefloon”

Manuel Chiguero, een ex-dakloze die zich nu inzet voor de belangen van daklozen, formuleert het scherper. “Dat OCMW’s moeilijk doen om referentieadressen toe te kennen is een besparingsmethode van de overheid. Wie een referentieadres krijgt bij een OCMW heeft misschien ook recht op een leefloon.” Leeflonen worden voor 55% tot 70% federaal terugbetaald. OCMW’s nemen dus zelf ook een deel van de kosten voor hun rekening.

Aangetekende zending

Het rapport van Netwerk Tegen Armoede haalt bizarre voorbeelden aan. Zo geloofde een OCMW niet dat een man van 25 dakloos was omdat hij er te netjes uitzag. Nochtans sliep hij al enkele weken in het park van de gemeente. In de buurgemeente, waar hij vandaan kwam, wilden ze hem niet helpen omdat hij daar niet verbleef. Een ander OCMW wilde een dakloze pas een referentieadres geven als hij kon aantonen al zes maanden op het grondgebied van de gemeente te verblijven. “Hoe doe je dat, aantonen dat je onder een brug slaapt?”, vraagt Chiguero zich af.

Soms gaat het nog een stap verder. Een OCMW gaf een sociaal assistent de opdracht om ’s nachts op plekken zoals het park en het station te zoeken naar daklozen. Wie in een maand tijd bij twee opeenvolgende controles niet werd gevonden, raakte zijn referentieadres kwijt. Bovendien sturen sommige OCMW’s de beslissing of een dakloze al dan niet een referentieadres krijgt, aangetekend op. Hoe je een aangetekende zending ontvangt zonder een adres te hebben, is maar de vraag.

Lees meer: https://www.apache.be/2017/04/03/gemeentes-en-ocmws-proberen-daklozen-te-weren/ © Apache

Advertenties

Over annie goossens

Oostende Terminus na een zwervend leven. Terug naar mijn west-vlaamse roots en het ontdekking van mijn oorspronkelijke taal
Dit bericht werd geplaatst in gemeenschap en getagged met . Maak dit favoriet permalink.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s