In de wereld

Anne Branbergen

10 juli 2024 – verschenen in nr. 28-29

In één oogopslag is het duidelijk op de wereldkaart van het vorige maand uitgebrachte Global Trends-rapport 2024 van VN-vluchtelingenorganisatie UNHCR. De wereldwijd 120 miljoen vluchtelingen die momenteel op de been zijn vluchten van rood- tot donkerroodgekleurde gebieden en willen naar de geruststellende witte tot zachtgroene eilanden die ‘Europa’ of ‘Noord-Amerika’ heten. Drie op de vier vluchtelingen is momenteel al een klimaatvluchteling, aldus het VN-rapport, en de aantallen stijgen snel.

Rood tot donkerrood staat voor ‘extreem/ernstig/hoog klimaatrisico’, wit tot zachtgroen staat voor ‘gemiddeld/laag’. Sommige donkerrode gebieden in Afrika en in Zuid-Amerika zijn bovendien met horizontale streepjes gemarkeerd, wat betekent: conflictsituaties. De rijke wit-groene eilanden nemen slechts 21 procent van de vluchtelingen voor hun rekening, het overgrote deel zit in gigantische vluchtelingenkampen in buurlanden als Turkije, Iran, Colombia en Pakistan. Maar de ambitie is: Europa of Noord-Amerika bereiken, tegen elke prijs.

Om bij de kusten van Libië en Tunesië te komen worden de dodelijke woestijnroutes vanuit Oost- en West-Afrika gebruikt, waar de afgelopen drie jaar minstens zestienduizend doden achterbleven in het zand, terwijl de karavaan te voet of per jeep verder trok. Op de woestijnroute worden de vluchtelingen van groep tot groep ‘routebeheerders’ doorverkocht, ze worden gemarteld, verkracht, beroofd of maandenlang vastgehouden.

Als er in de gebieden van waaruit men vertrekt niets gedaan wordt aan de mensenrechten en overlevingskansen, zullen de aantallen binnen korte tijd verdubbelen, waarschuwt het VN-rapport. En er is geen rechtse regering in Europa die de vluchtelingen tegenhoudt, want wie vertrekt uit een ten dode opgeschreven gebied, prefereert de kans op de dood onderweg toch boven daar blijven.

Op de Middellandse Zee-route stierven de afgelopen drie jaar naar schatting achtduizend bootvluchtelingen die via Libië en Tunesië naar Europa probeerden te komen. De collectieve push-backs van Algerije richting Niger, van Libië richting Egypte en van Tunesië richting Libië en Algerije, hebben ook voor een onbekend aantal doden gezorgd. Het probleem is dat er geen enkele controle is op de situatie in de woestijn. In tegenstelling tot de Middellandse Zee-route, waar ngo-schepen en helikopters patrouilleren, zijn de Afrikaanse woestijnen een niemandsland waar eenieder kan doen en laten wat hij wil.

Het aantal in 2024 getelde doden en vermisten aan de Europese buitengrenzen volgens het Missing Migrants Project (IOM): 2404

Bron : https://www.groene.nl/artikel/klimaatvluchtelingen-sterven-in-de-woestijn